Χημεία και Καφές- Τι κρύβει αυτό το μαγικό ρόφημα

σςε

Ο καφές ταξινομικά ανήκει στην οικογένεια Rubiaceae η οποία περιλαμβάνει περίπου 500 γένη και περισσότερα από 6000 είδη.

Αποτελεί αναμφίβολα το πιο δημοφιλές μέλος της οικογένειας!

Ως φυτικής προέλευσης ρόφημα, ο καφές αποτελείται ουσιαστικά από ένα μείγμα χημικών ουσιών, όπως είναι οι πολυφαινόλες (π.χ. χλωρογενικά οξέα και άλλες φαινολικές ενώσεις), η καφεΐνη, η καφεόλη, η καφεστόλη και οι μελανοϊδίνες, με πληθώρα βιολογικών δράσεων (π.χ. αντιοξειδωτικής, αντικαρκινικής, αντι-μεταλλαξιογόνου). Επίσης, ο καφές μπορεί να επηρεάσει την πρόσληψη ορισμένων μετάλλων (μαγνήσιο, μαγγάνιο, χρώμιο), της νιασίνης και κάποιων αντιοξειδωτικών ουσιών.

Η ποσότητα και τα είδη των χημικών ενώσεων που προσλαμβάνονται με τον καφέ μπορεί να ποικίλουν, ανάλογα με την ποικιλία (χαρμάνι) του καφέ που χρησιμοποιείται, τη θερμοκρασία του καβουρδίσματος, τη μέθοδο παρασκευής, καθώς και την ποσότητα που καταναλώνεται. Σημαντική είναι η παρατήρηση ότι το μέτριο ψήσιμο του καφέ αποδίδει περισσότερες βιοδραστικές φαινόλες. Πρόσφατες έρευνες υποστηρίζουν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και ο φλοιός του κόκκου καφέ για την παραγωγή βιοενεργών εκχυλισμάτων καφέ, που έχουν ευεργετική δράση στην υγεία.

Για αρκετά χρόνια οι επιδράσεις του καφέ στον οργανισμό είχαν επικεντρωθεί στην περιεκτικότητά του σε καφεΐνη, αγνοώντας τα εκατοντάδες άλλα βιοενεργά συστατικά του. Αρκετά είναι τα πιθανά οφέλη για την υγεία που συνδέονται με την κατανάλωση του καφέ και αποδίδονται -εν μέρει μόνο- στα χλωρογενικά οξέα. Επίσης, ο καφές αποτελεί μία από τις κύριες πηγές μελανοϊδινών, οι οποίες σχετίζονται με αρκετές βιολογικές δράσεις, όπως αντιοξειδωτική, αντιμικροβιακή, αντιαθηρωματική, αντιφλεγμονώδη, αντιυπερτασική και αντιγλυκαιμική.

Συνοπτικά, υπάρχουν πολλές μελέτες  που συνηγορούν ότι η κατανάλωση καφέ:

 

  • Βοηθά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης του Σακχαρώδους Διαβήτη Τύπου ΙΙ, μειώνοντας την αντίσταση στην ινσουλίνη. Η αποτελεσματικότητα του καφέ μάλιστα συγκρίνεται από πολλούς επιστήμονες με εκείνη των συμβατικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται σε κλινικές δοκιμές πρόληψης του διαβήτη
  • Ελαττώνει το σωματικό βάρος και το δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) σε υπέρβαρους ενήλικες, αποτρέποντας την εμφάνιση παχυσαρκίας
  • Έχει αντιφλεγμονώδη δράση επάγοντας χαμηλότερα επίπεδα C-αντιδρώσας πρωτεΐνης
  • Ελαττώνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Alzheimer, κάτι που φαίνεται να επιτυγχάνεται με την κατανάλωση μέτριας ποσότητας (5 φλυτζάνια/ημέρα) καφέ με ή χωρίς καφεΐνη (decafeine), και βοηθά στην πρόληψη κινητικών και γνωσιακών προβλημάτων που σχετίζονται με το γήρας
  • Σχετίζεται με ελαττωμένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Parkinson, της κατάθλιψης και των νευροεκφυλιστικών παθήσεων
  • Μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του εντέρου, αυξάνοντας την κινητικότητα του εντερικού σωλήνα και βελτιώνοντας την αντιοξειδωτική του κατάσταση
  • Καταστέλλει αλλεργικού τύπου αντιδράσεις εμποδίζοντας την έκκριση της κυτταροκίνης IL-12
  • Εμποδίζει την απώλεια μυϊκής μάζας λόγω γήρατος, αυξάνοντας το ρυθμό πολλαπλασιασμού και τον κύκλο ζωής των μυϊκών κυττάρων
  • Έχει ευεργετική δράση στο ήπαρ, προστατεύοντας από πλήθος παθογενειών όπως είναι το λιπώδες ήπαρ, η Α’παθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα, τον ηπατοκυτταρικό καρκίνο κ.ά
  • Σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης οστικών καταγμάτων στους άνδρες
  • Ελαττώνει τα επίπεδα ινσουλίνης και οιστρογόνων με αποτέλεσμα την πιθανή μείωση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του ενδομητρίου στις γυναίκες
  • Βελτιώνει τη λειτουργία των περιφερικών αγγείων μέσω της τοπικής δράσης των πολυφαινολών στα ενδοθηλιακά κύτταρα
  • Αυξάνει την απόδοση σε ασκήσεις σωματικής αντοχής, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις φαίνεται να αυξάνει και την ένταση της σωματικής άσκησης.

Συμπερασματικά, ο καφές στην εποχή μας αποτελεί το δεύτερο σε κατανάλωση ρόφημα παγκοσμίως μετά το νερό. Πολλά συστατικά του καφέ λειτουργούν ως αντοξειδωτικοί παράγοντες προλαμβάνοντας την αθηροσκλήρυνση. Η κατανάλωση καφέ πλούσιου σε πολυφαινόλες φαίνεται να έχει πολυσήμαντο ρόλο σε νοσήματα της καρδιάς και του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τέλος, πολύ καλά μελετημένη είναι η ευεργετική επίδραση που έχει ο καφές στην πρόληψη των νοσημάτων του ήπατος.

Πηγή: Ελληνικό Ίδρυμα Γαστρεντερολογίας & Διατροφής

KUDU NEWSLETTER

Subscribe to our mailing list. Stay tuned with special offers and exclusive news!